Hoe werkt elk systeem?
Een cv-ketel verbrandt aardgas of stookolie om water op te warmen. Dat warme water gaat via de radiatoren door uw woning. Een beproefd systeem dat veel vermogen levert, ook als het buiten flink vriest.
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater en brengt die naar binnen. Voor elke kWh stroom die de pomp gebruikt, krijgt u er doorgaans 3 à 5 kWh warmte voor terug. Dat cijfer heet de COP (Coefficient of Performance).
Vergelijkingstabel
De bedragen hieronder zijn richtprijzen voor de plaatsing in een gewone woning, ter indicatie. De werkelijke prijs hangt af van het toestel, de woning en de werken errond.
| Criterium | Cv-ketel | Warmtepomp |
|---|---|---|
| Plaatsing (richtprijs) | €2.000 – €4.500 | €8.000 – €18.000 |
| Verbruikskosten per jaar | Hoger (gas of stookolie) | Lager (stroom, COP 3 à 5) |
| CO₂-uitstoot | Hoog | Laag, bijna nul met groene stroom |
| Geschikt voor oudere woning | Ja | Beperkt (vraagt goede isolatie) |
| Prestatie bij vriesweer | Uitstekend | Goed, rendement daalt bij strenge vorst |
| Premies | Beperkt of geen | Mogelijk, afhankelijk van uw gewest |
| Terugverdientijd | Niet van toepassing | Hangt af van woning, verbruik en premies |
Wat scheelt het op de energierekening?
Het grote verschil zit niet in de aankoop, maar in het verbruik. Met een COP van 4 levert één kWh stroom vier kWh warmte. Een gasketel haalt in het beste geval iets minder dan één kWh warmte uit één kWh gas. Of de warmtepomp daardoor goedkoper stookt, hangt af van de verhouding tussen de stroomprijs en de gasprijs, van uw isolatie en van de grootte van de woning. Met zonnepanelen valt de rekening voor de warmtepomp meestal gunstiger uit.
Reken daarom niet enkel de installatieprijs, maar het volledige plaatje over tien tot vijftien jaar: aankoop, eventuele premies, verbruik en onderhoud. Een gasketel start goedkoop maar blijft elk jaar brandstof verbruiken; een warmtepomp vraagt meer bij de start en minder daarna.
Werkt een warmtepomp met mijn radiatoren?
Dit is de vraag die veel mensen over het hoofd zien. Een warmtepomp werkt het efficiëntst bij een lage watertemperatuur, ergens tussen 35 en 45 graden. Vloerverwarming of brede lagetemperatuurradiatoren zijn daar ideaal voor. Heeft u nog kleine, klassieke radiatoren die op 70 graden draaien, dan moet de pomp harder werken en zakt de COP. In dat geval loont het om eerst de radiatoren te bekijken, de woning beter te isoleren of voor een hybride oplossing te gaan.
Wanneer kiest u voor een warmtepomp?
Een warmtepomp installatie loont het meest als:
- Uw woning goed geïsoleerd is, of u binnenkort gaat renoveren
- U vloerverwarming of lagetemperatuurradiatoren heeft
- U zonnepanelen heeft of er nog wil bijplaatsen
- U nieuw bouwt of grondig verbouwt
- U op lange termijn op uw energiekosten wil besparen
Wanneer blijft u beter bij een cv-ketel?
Een nieuwe cv-ketel of condensatieketel is de betere keuze als:
- Uw woning slecht geïsoleerd is en er geen renovatie op de planning staat
- Uw budget voor de installatie beperkt is
- Uw ketel nog goed draait en enkel onderhoud nodig heeft
- U binnenkort verhuist en geen investering voor lange termijn wil doen
De hybride aanpak: cv-ketel en warmtepomp samen
Een hybride warmtepomp koppelt een kleinere warmtepomp aan uw bestaande cv-ketel. De pomp doet het grootste deel van het werk; als het echt koud wordt, springt de ketel bij. Een goede tussenstap voor woningen die nog niet volledig geïsoleerd zijn.
Premies en regels per gewest
Voor een warmtepomp bestaan er in de drie gewesten premies, maar de voorwaarden, de bedragen en de procedure verschillen per gewest en veranderen geregeld. Daarom noemen we hier geen bedragen. Kijk voor uw situatie op de officiële bron:
- Vlaanderen: Mijn VerbouwPremie, met info en aanvraag via de website van de Vlaamse overheid
- Brussel: de Renolution-premies van Leefmilieu Brussel
- Wallonië: de Waalse woningpremies, met info op de energiesite van het Waals Gewest
Ook de regels rond nieuwe gasketels zijn in beweging, vooral voor nieuwbouw en grondige renovaties. Wat vandaag geldt, kan volgend jaar anders zijn.
Premie of verbod: check altijd de actuele regels
Premies, btw-tarieven en regels voor fossiele verwarming veranderen geregeld en verschillen per gewest. Controleer ze op de officiële site van uw gewest voor u tekent.
Levensduur en onderhoud
Een moderne condensatieketel gaat doorgaans 15 tot 20 jaar mee, een warmtepomp haalt vaak eenzelfde leeftijd, met een buitenunit die na verloop van tijd aan vervanging toe is. Voor een gasketel is een periodiek onderhoud wettelijk verplicht: om de twee jaar in Vlaanderen en Brussel, in Wallonië om de drie jaar tot 100 kW en om de twee jaar daarboven. Een stookolieketel moet elk jaar. Een jaarlijks onderhoud van uw cv-ketel is niet verplicht maar wel aan te raden: het houdt het rendement hoog en de factuur laag. Het wettelijke attest mag enkel een technicus afleveren die daarvoor in uw gewest erkend is. Bij een warmtepomp gaat het onderhoud vooral om het koelmiddel, de filters en de druk. Sla dat niet over, want een verwaarloosd toestel verbruikt meer en gaat sneller stuk.
Conclusie
Eén juist antwoord bestaat niet. Op lange termijn wint een warmtepomp vaak op vlak van verbruik en uitstoot, maar u betaalt vooraf meer en uw woning moet goed geïsoleerd zijn. Een cv-ketel blijft de nuchtere keuze voor oudere gebouwen of een krapper budget. Twijfelt u? Bel ons, dan bekijken we uw situatie en zeggen we eerlijk wat ons inziens het meeste opbrengt.